ประวัติการสร้างพระสมเด็จ

แต่เดิม พระสมเด็จที่ท่านเจ้าประคุณสมเด็จพุฒาจารย์(โต) สร้างไว้ มีจำนวน 73 ชนิด แต่ตามคำบอกเล่าของพระอาจารย์ขวัญ วิสิฎโฐ พระเถระเก่าแก่ของวัดระฆัง ทราบจากปากคำของเจ้าคุณธรรมถาวร(ช่วง) และพระครูธรรมราด (เที่ยง) ทราบว่ามีการสร้างพระสมเด็จ เพียง 29 ชนิด คือ

1. พระคะแนนพัน


2. พระขอบกระด้ง


3. พระหูบายศรี ฐาน 6 ชั้น (พระสมเด็จวัดเกศไชโย 6 ชั้น)


4. พระหูบายศรี ฐาน 7 ชั้น (พระสมเด็จวันเกศไชโย 7 ชั้น)


5. พระเศียรบาตร (พระสมเด็จทรงไกเซอร์หรืออกครุฑเศียรบาตร)


6. พระหลวงพ่อโต


7. พระเศียรกระแต


8. พระพัตร์เรียวฐาน 3 ชั้น (พระสมเด็จวัดระฆังและบางขุนพรหมพิมพ์ใหญ่)


9. พระทรงเจดีย์ (พระสมเด็จวัดระฆังและบางขุนพรหมทรงเจดีย์)


10. พระประจำวัน


11. พระขุนแผน


12. พระใบลานเผา


13. พระชานหมากสีดำ


14. พระนางพญา


15. พระปรกเมล็ดโพธิ์ (พระสมเด็จวัดระฆังพิมพ์ปรกโพธิ์เม็ด)


16. พระเจ้าสิบทิศ


17. พระปรกโพธิ์ใบ (พระสมเด็จวัดระฆังพิมพ์ปรกโพธิ์ใบ)


18. พระอกร่องหูยาน (พระสมเด็จบางขุนพรมพิมพ์สังฆาฐิ)


19. พระคะแนนร้อย


20. พระรูปใบโพธิ์


21. พระไข่ผ่าซีก


22. พระหัวแม่มือ


23. พระรูปเจดีย์


24. พระฐานแซม (พระสมเด็จวัดระฆัง และบางขุนพรหมพิมพ์ฐานแซม)


25. พระเม็ดขนุน


26. พระปิดทอง


27. พระดินสอเหลืองหลังเบี้ย


28. พระเปลือกกล้วยน้ำ


29. พระเกสรดอกไม้

1. พระสมเด็จวัดระฆัง


2. พระสมเด็จบางขุนพรหม


3. พระสมเด็จวัดเกศไชโย

** อ้างอิงจากหนังสือคัมภีร์พระคาถา:วัดระฆัง ตุลาคม 2526