ขนาดระหว่างเส้นซุ้ม 2.4×3.4 ซม. ขนาดองค์พระ 2.4×3.8 ซม.

จากลักษณะพุทธศิลป์และองค์ประกอบของแม่พิมพ์ พระสมเด็จวัดระฆังพิมพ์ใหญ่องค์นี้จัดอยู่ในกลุ่ม พิมพ์ใหญ่ทรงใหญ่ (พิมพ์ประธาน) ซึ่งถือเป็น พุทธศิลป์ยุคปลาย (สร้างประมาณ พ.ศ. 2412 – 2415 ในช่วงต้นรัชกาลที่ 5) แกะแม่พิมพ์โดยฝีมือช่างสิบหมู่หรือกลุ่มช่างหลวงวิจารณ์เจียรนัย

จุดสังเกตลักษณะเด่นของพระยุคปลายในองค์นี้:

• เส้นกรอบกระจก (เส้นบังคับพิมพ์): ปรากฏเส้นทิวบางๆ ลากขนานลงมาทางด้านซ้ายขององค์พระ (ขวามือของเรา) และม้วนวิ่งเข้าหาเส้นซุ้มครอบแก้วบริเวณข้อศอกอย่างชัดเจน ซึ่งเป็นเอกลักษณ์สำคัญของพิมพ์ช่างหลวงยุคปลาย
• วงแขนและรูปทรงองค์พระ: ลำพระองค์ (ลำตัว) ทอดเรียวลงมาในลักษณะคล้ายรูปตัว V วงแขนโค้งมนประสานกันได้สัดส่วนงดงาม มีความคมชัดลึกตามมาตรฐานแม่พิมพ์ยุคท้าย
• ฐานพระ: ฐานทั้ง 3 ชั้น มีความหนา คม และลาดเอียงได้มิติ โดยฐานชั้นล่างสุด (ฐานเขียง) จะเห็นรอยตัดเฉียงทางด้านขวาขององค์พระอย่างเป็นระเบียบ
• เนื้อหาและมวลสาร: ปรากฏเม็ดมวลสารกระจายตัวชัดเจน มีคราบความเก่าและการเซ็ตตัวของเนื้อผงพุทธคุณผสมน้ำมันตังอิ๊ว

• รูปทรงและเส้นซุ้ม: รูปทรงสี่เหลี่ยมชิ้นฟักได้ฉาก เส้นซุ้มครอบแก้วหรือซุ้มผ่าหวายมีความหนาและโค้งมนสมส่วน การตัดขอบข้างสามารถมองเห็นเส้นกรอบบังคับพิมพ์ หรือเส้นกรอบกระจก

·         องค์พระ: เส้นสายพุทธศิลป์คมชัดลึก โดยเฉพาะส่วนพระเศียร พระกรรณ (หู) จรดมาถึงพระพาหา (แขน) และฐานทั้ง 3 ชั้น มีความสมบูรณ์ ไม่ปรากฏรอยหัก รอยซ่อม หรือการแตกรานรุนแรงที่ทำให้พิมพ์ทรงบิดเบี้ยว

เนื้อหาและมวลสาร

·         วรรณะและสีผิว: เนื้อพระออกโทนสีขาวนวลอมเหลืองเกสร ผิวแห้งนุ่มนวลตา

·         จุดมวลสาร: ปรากฏมวลสารกระจายตัวอยู่ทั่วองค์พระอย่างชัดเจน ได้แก่ เม็ดมวลสารสีดำ (ผงถ่าน

·         หรือก้านธูป) เม็ดสีแดง (เศษพระซุ้มกอกำแพงเพชร) รวมถึงคราบความเก่าและจุดด่างดำขนาดเล็กตามพื้นผิว ซึ่งช่วยเสริมความเป็นธรรมชาติของเนื้อผงพุทธคุณ

สภาพด้านหลังของพระสมเด็จองค์นี้มีลักษณะทางกายภาพและมวลสารที่เด่นชัด ดังนี้ครับ

ลักษณะพื้นผิวและความแห้ง

·         พื้นผิวมีความหนึกนุ่มและแห้งผาก: เนื้อพระดูมีความเก่าเป็นธรรมชาติ ไม่แห้งกระด้าง

·         รอยยุบตัวและรูพรุน: มีรอยแยก รอยย่น และรูพรุนเข็มขนาดเล็กกระจายอยู่ทั่วไป ซึ่งเกิดจากการเซ็ตตัวของเนื้อปูนเปลือกหอยและมวลสารตามกาลเวลา

·         คราบไคลและรอยฝ้า: ปรากฏคราบความเก่าหรือคราบไคลสีน้ำตาลอ่อนและเข้มเคลือบอยู่ตามผิวเบาบาง

มวลสารที่ปรากฏ

·         จุดสีดำ (ผงถ่าน/ก้านธูป): มีมวลสารสีดำค่อนข้างชัดเจน ทั้งจุดขนาดเล็กกระจายอยู่ทั่วไป และจุดขนาดใหญ่หนาแน่นบริเวณมุมซ้ายล่างและขอบข้าง

·         มวลสารสีน้ำตาล/เทา: ปรากฏจุดมวลสารสีเทาเข้มและสีน้ำตาลอมแดงแทรกตัวอยู่ในเนื้อพระ

·         ความกระด้างของขอบ: บริเวณขอบรอบองค์พระมีรอยครูด รอยกะเทาะ และรอยปลิ้นตามธรรมชาติของการตัดขอบ

ภาพด้านข้างของพระสมเด็จองค์นี้แสดงลักษณะ "ขอบข้างตัด" ที่มีร่องรอยความเก่าตามธรรมชาติอย่างชัดเจน โดยมีจุดสังเกตสำคัญสำหรับการพิจารณาพระเนื้อผงตระกูลพระสมเด็จดังนี้ครับ:

·         ร่องรอยการลงรักเก่า: ปรากฏคราบรักน้ำเกลี้ยงหรือเศษรักสีดำฝังลึกอยู่ตามซอกและพื้นผิวของขอบข้าง ซึ่งแสดงถึงการลงรักเคลือบผิวองค์พระในอดีตและหลุดร่อนออกไปตามกาลเวลา

·         การปริแยกและรอยยุบตัว: มีรอยเหี่ยวย่น รอยแยกขนาดเล็ก และหลุมบ่อตื้น ๆ ที่เกิดขึ้นจากการเซ็ตตัว รอยหดตัวคายความชื้นของเนื้อปูนเปลือกหอย และมวลสารเมื่อผ่านอายุเวลายาวนาน

·         รอยครูดและเม็ดมวลสาร: พื้นผิวขอบมีความขรุขระ ไม่เรียบตึงจนเกินไป ปรากฏร่องรอยการตัดขอบด้วยเครื่องมือโบราณ (เช่น ตอกไม้ไผ่ หรือมีดคม) ทิ้งรอยครูดของเม็ดมวลสารที่ถูกลากผ่านเนื้อพระในขณะที่เนื้อพระยังไม่แห้งสนิท

จากการพิจารณาด้วยเหตุและผลทั้งหมดทั้งมวลที่กล่าวมาข้างต้น จึงการันตีว่า พระสมเด็จวัดระฆัง ที่แท้จริง ไม่จำเป็นต้องเป็น "องค์ดารา" (องค์ที่เคยลงหนังสือหรือมีชื่อเสียงโด่งดัง) หรือ "องค์ครู" (องค์ที่ถูกยกให้เป็นแม่แบบในการดูพิมพ์ทรง) ตามกระแสเสมอไป เพราะแก่นแท้ของพระเครื่องอยู่ที่ ความเก่าของธรรมชาติและมวลสาร เป็นสำคัญ สร้างขึ้นโดยสมเด็จพระพุฒาจารย์ (โต พรหมรังสี) เป็นที่รู้จักกันทุกคนโดยเฉพาะข้าราชบริพาร บุคคลสำคัญและปุถุชน (สามัญชน) ประชาชนทั่วไปให้ทั่วถึง ด้วยมวลสารศักดิ์สิทธิ์ที่โดดเด่น เช่น ผงวิเศษทั้ง 5 (ผงปถมัง, อิทธิเจ, มหาราช, ตรีนิสิงเห และพุทธคุณ) ปูนเปลือกหอย ข้าวสุก และเกสรดอกไม้ ตามมวลสารที่หามาได้แต่ละครั้ง ซึ่งส่วนผสมแต่ละวาระ แต่ละครก กระบะสัดส่วนที่ไม่เท่ากัน จะอ่อนหรือแก่มวลสารใดเป็นหลัก การสร้างแต่ละครั้งมีจำนวนมาก จึงมีแม่พิมพ์ที่แกะหลายแม่พิมพ์ทั้งขนาดและรูปทรงไม่เหมือนกันเป๊ะๆ  ทำให้ทำให้เชื่อกันว่ามีพุทธคุณครอบจักรวาลในวงการพระเครื่องจึงยกย่องให้เป็น "จักรพรรดิแห่งพระเครื่อง" และครองตำแหน่งอันดับ 1 ในชุด เบญจภาคี ด้วยเหตุผลทางประวัติศาสตร์ พุทธศิลป์ และความศักดิ์สิทธิ์ที่ยากจะหาวัตถุมงคลใดมาเทียบเคียง จึงมีคุณค่าและมูลค่านิยมสูงสุดในวงการพระเครื่องในปัจจุบันและต่างประเทศ การสร้างพระจำนวนมากมีจุดประสงค์หลักเพื่อสืบทอดอายุพระพุทธศาสนา เป็นเครื่องยึดเหนี่ยวจิตใจ และเพื่อสร้างบุญกุศลครั้งใหญ่ตามความเชื่อบุคคลที่ศรัทธาให้ทั่วถึงคนในประเทศ